Redactiesommen stappenplan voor je assessment

Redactiesommen komen regelmatig voor in numerieke capaciteitentests. Je krijgt een korte praktijksituatie met cijfers en moet vervolgens bepalen welke berekening nodig is. Met een duidelijk redactiesommen stappenplan voorkom je dat je te snel begint te rekenen of belangrijke informatie over het hoofd ziet.

In dit artikel leer je hoe je redactiesommen tijdens een assessment systematisch oplost. Eerst bepaal je wat er wordt gevraagd. Vervolgens selecteer je de relevante gegevens en kies je de juiste berekening. Ten slotte controleer je of je antwoord logisch is.

Wil je eerst ervaren hoe dit soort vragen eruitzien? Start dan direct met de gratis oefentest redactiesommen.

Wat zijn redactiesommen in een assessment?

Een redactiesom is een rekenvraag die is verwerkt in een korte tekst. In plaats van een losse berekening krijg je bijvoorbeeld informatie over omzet, personeelskosten, reistijd, productie, kortingen of marktaandelen.

Je moet daardoor niet alleen kunnen rekenen. Je moet de informatie ook snel begrijpen, hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden en de juiste rekenbewerking kiezen. Juist die combinatie maakt redactiesommen voor veel assessmentkandidaten lastig.

Redactiesommen sluiten aan bij wat de OECD gecijferdheid noemt: het kunnen vinden, gebruiken en kritisch beoordelen van wiskundige informatie in uiteenlopende praktijksituaties. Meer hierover lees je bij de OECD over gecijferdheid bij volwassenen.

Redactiesommen zijn vaak onderdeel van een bredere numerieke test. Daarom kan het daarnaast nuttig zijn om de gratis test numeriek redeneren te maken.

Waarom helpt een redactiesommen stappenplan?

Tijdens een assessment werk je meestal onder tijdsdruk. Daardoor is de verleiding groot om direct met de getallen aan de slag te gaan. Toch ontstaat de fout vaak al vóór de berekening.

Je kunt bijvoorbeeld:

• een belangrijk gegeven missen;
• rekenen met informatie die niet nodig is;
• een percentage verkeerd interpreteren;
• procenten en procentpunten verwarren;
• een verkeerde rekenbewerking kiezen;
• vergeten welke eenheid wordt gevraagd.

Een vast redactiesommen stappenplan helpt je daarom om gestructureerd te blijven werken. Bovendien kost een vaste aanpak na enige oefening steeds minder tijd.

Assessmenttests kunnen een belangrijke rol spelen bij beslissingen over kandidaten. Volgens het Nederlands Instituut van Psychologen is het daarom van belang dat gebruikte tests van goede kwaliteit zijn en onder meer betrouwbaar meten wat ze beogen te meten. Lees hierover meer bij het NIP over de kwaliteit van assessmenttests.

Stap 1: lees eerst de vraag

Lees bij een redactiesom eerst wat je precies moet berekenen. Daardoor weet je tijdens het lezen van de tekst welke informatie relevant is.

Wordt bijvoorbeeld gevraagd naar:

• het totale bedrag;
• het verschil tussen twee waarden;
• een procentuele stijging;
• een gemiddelde;
• de benodigde tijd;
• een verhouding tussen twee aantallen?

Formuleer de vraag eventueel kort in je eigen woorden. Zo voorkom je dat je een correcte berekening uitvoert die geen antwoord geeft op de daadwerkelijke vraag.

Let bovendien goed op woorden als ongeveer, minimaal, maximaal, gemiddeld en per persoon. Deze woorden bepalen namelijk mede wat je precies moet berekenen.

Stap 2: selecteer de relevante gegevens

Lees vervolgens de volledige tekst en noteer alleen de gegevens die je nodig hebt. Niet ieder getal in een redactiesom hoeft namelijk onderdeel te zijn van de berekening.

Let vooral op:

• percentages;
• tijdseenheden;
• valuta;
• aantallen;
• gemiddelden;
• verhoudingen;
• woorden als totaal, verschil, per en resterend.

Door de relevante informatie apart te zetten, houd je meer overzicht. Daarnaast voorkom je dat afleidende gegevens onbedoeld in je berekening terechtkomen.

Je kunt bijvoorbeeld kort noteren:

Gegeven: omzet vorig jaar €200.000
Gevraagd: omzet na een stijging van 12%

Zo wordt direct duidelijk dat je niet opnieuw hoeft te zoeken naar de juiste getallen.

Stap 3: bepaal welke berekening nodig is

Bepaal daarna welke rekenbewerking bij de vraag past. Soms is één berekening voldoende. Bij moeilijkere assessmentvragen moet je echter meerdere stappen uitvoeren.

Veelvoorkomende berekeningen zijn:

• optellen en aftrekken;
• vermenigvuldigen en delen;
• werken met percentages;
• verhoudingen berekenen;
• gemiddelden bepalen;
• snelheid, tijd en afstand berekenen.

Schrijf de berekening bij voorkeur eerst kort uit. Daardoor verklein je de kans dat je tijdens het rekenen de verkeerde getallen gebruikt.

Wil je je basisvaardigheden eerst opfrissen? Oefen dan met de gratis test rekenvaardigheid. Daarin krijg je onder andere vragen over percentages, tabellen en verschillende rekenbewerkingen.

Stap 4 van het redactiesommen stappenplan: reken systematisch

Voer de berekening vervolgens rustig en systematisch uit. Probeer niet meerdere tussenstappen tegelijk uit je hoofd te doen, zeker niet wanneer je onder tijdsdruk staat.

Bij een berekening met percentages bepaal je bijvoorbeeld eerst welk bedrag bij het percentage hoort. Je kunt het percentage ook omzetten naar een vermenigvuldigingsfactor.

Een stijging van 15% bereken je met factor 1,15:

€200 × 1,15 = €230

Een daling van 15% bereken je daarentegen met factor 0,85:

€200 × 0,85 = €170

Schrijf bij een langere berekening de tussenuitkomsten op. Daardoor houd je overzicht en maak je minder snel slordigheidsfouten.

Rond bovendien niet te vroeg af. Gebruik bij voorkeur de volledige tussenuitkomst en rond pas af wanneer de vraag daarom vraagt.

Stap 5: controleer je antwoord

Controleer ten slotte of je antwoord logisch is. Kijk daarbij niet alleen naar de berekening, maar ook naar de context van de vraag.

Vraag jezelf af:

• Heb ik daadwerkelijk antwoord gegeven op de vraag?
• Klopt de gebruikte eenheid?
• Is mijn antwoord groter of kleiner dan verwacht?
• Heb ik een percentage juist toegepast?
• Heb ik afgerond zoals in de vraag wordt gevraagd?

Maak daarnaast een snelle schatting. Wanneer een product eerst €500 kost en daarna 10% goedkoper wordt, weet je bijvoorbeeld vooraf dat het antwoord iets onder €500 moet liggen. Kom je uit op €550, dan zie je direct dat er iets is misgegaan.

Een korte controle kost weinig tijd, maar kan voorkomen dat je een relatief eenvoudig punt misloopt.

Redactiesommen stappenplan bij percentages

Percentagevragen komen vaak voor in numerieke assessments. Je moet bijvoorbeeld een korting, omzetstijging, afname of marktaandeel berekenen.

Bij een procentuele verandering gebruik je doorgaans deze berekening:

Procentuele verandering = verschil ÷ oorspronkelijke waarde × 100%

Stijgt een bedrag van €80 naar €100? Dan bedraagt het verschil €20. Je deelt dit verschil door de oorspronkelijke waarde van €80:

20 ÷ 80 × 100% = 25%

De stijging is dus 25%.

Een veelgemaakte fout is dat kandidaten delen door de nieuwe waarde. Lees daarom altijd nauwkeurig welke waarde het uitgangspunt vormt.

Let daarnaast op het verschil tussen procenten en procentpunten. Stijgt een marktaandeel van 20% naar 25%, dan is dat een stijging van 5 procentpunten. De procentuele stijging bedraagt echter:

5 ÷ 20 × 100% = 25%

Redactiesommen oplossen met verhoudingen

Bij verhoudingsvragen vergelijk je twee of meer hoeveelheden. Je kunt bijvoorbeeld moeten berekenen hoeveel medewerkers er op iedere manager werken of hoe de omzet over verschillende afdelingen is verdeeld.

Een verhoudingstabel kan hierbij helpen. Zet de bij elkaar horende waarden overzichtelijk naast of onder elkaar. Reken vervolgens naar één eenheid of naar de gevraagde hoeveelheid.

Een organisatie heeft bijvoorbeeld 8 managers en 120 medewerkers:

120 ÷ 8 = 15

Er werken dus gemiddeld 15 medewerkers per manager.

Controleer bovendien of de vraag om een verhouding, percentage of absoluut verschil vraagt. Deze antwoorden lijken soms op elkaar, maar vereisen een andere berekening.

Redactiesommen met gemiddelden

Bij vragen over gemiddelden tel je alle waarden bij elkaar op en deel je het totaal door het aantal waarden:

Gemiddelde = som van de waarden ÷ aantal waarden

Toch moet je voorzichtig zijn wanneer groepen niet even groot zijn. In dat geval kun je de twee gemiddelden niet zomaar bij elkaar optellen en door twee delen.

Stel dat een afdeling met 10 medewerkers gemiddeld €30 per persoon verkoopt en een afdeling met 30 medewerkers gemiddeld €50. Dan bereken je eerst de totale verkoop:

10 × €30 = €300
30 × €50 = €1.500

Vervolgens deel je het gezamenlijke bedrag door het totale aantal medewerkers:

€1.800 ÷ 40 = €45

Het gezamenlijke gemiddelde is dus €45 en niet €40.

Dit type vraag komt regelmatig voor in assessments, omdat het zowel rekenvaardigheid als nauwkeurig lezen vraagt.

Redactiesommen met tijd, snelheid en afstand

Ook vragen over reistijd, productie of werktempo komen vaak voor. Daarbij gebruik je meestal de relatie tussen afstand, snelheid en tijd:

Afstand = snelheid × tijd

Controleer eerst of alle eenheden gelijk zijn. Zet minuten bijvoorbeeld om naar uren wanneer de snelheid in kilometers per uur wordt gegeven.

Een auto rijdt 90 kilometer per uur en is 40 minuten onderweg. Veertig minuten is twee derde uur. De afgelegde afstand is daarom:

90 × 2/3 = 60 kilometer

Let daarnaast op gezamenlijke werkvragen. Als twee personen samen aan een taak werken, kun je hun werktijden niet zomaar bij elkaar optellen. Je moet eerst bepalen welk deel van de taak ieder per uur uitvoert.

Veelgemaakte fouten bij het redactiesommen stappenplan

Veel fouten ontstaan niet door een gebrek aan rekenkennis, maar door onzorgvuldig lezen of te snel werken.

Veelvoorkomende fouten zijn:

• direct beginnen met rekenen;
• automatisch alle getallen uit de tekst gebruiken;
• rekenen met de verkeerde beginwaarde;
• percentages en procentpunten verwarren;
• tijdseenheden niet omrekenen;
• te vroeg afronden;
• een gemiddelde verkeerd berekenen;
• vergeten wat er precies wordt gevraagd.

Gebruik daarom bij iedere vraag dezelfde volgorde: lees de vraag, selecteer de gegevens, kies de berekening, reken systematisch en controleer het antwoord.

Redactiesommen oefenen voor je assessment

Door redactiesommen te oefenen, leer je vraagpatronen sneller herkennen. Bovendien raak je gewend aan de manier waarop informatie in assessments wordt aangeboden.

Begin bij voorkeur met de gratis redactiesommen oefentest. In de oefenmodus kun je eerst rustig vertrouwd raken met het vraagtype. Daarna kun je onder tijdsdruk testen of je het redactiesommen stappenplan snel genoeg kunt toepassen.

Bekijk na iedere oefening waarom een antwoord goed of fout was. Onderzoek daarbij:

• welke informatie relevant was;
• welke berekening nodig was;
• waar je tijd verloor;
• welke fout je maakte;
• hoe je de vraag de volgende keer sneller herkent.

Wil je daarna ook andere onderdelen van een capaciteitentest proberen? Bekijk dan het overzicht met alle gratis intelligentie- en capaciteitentests.

Voor een bredere voorbereiding kun je bovendien onze uitleg over gratis capaciteitentests oefenen lezen.

Eerst nauwkeurig, daarna sneller

Tijdens het oefenen is nauwkeurigheid in eerste instantie belangrijker dan snelheid. Pas wanneer je het redactiesommen stappenplan goed beheerst, heeft het zin om de tijdsdruk geleidelijk op te voeren.

Werk daarom eerst zonder strenge tijdslimiet. Voeg vervolgens een ruime tijdslimiet toe en maak deze daarna steeds iets korter.

Probeer echter niet alleen sneller te rekenen. Je kunt vooral tijd winnen door:

• eerst de vraag te lezen;
• relevante gegevens direct te markeren;
• veelvoorkomende berekeningen te herkennen;
• tussenstappen kort en overzichtelijk te noteren;
• niet te lang bij één moeilijke vraag te blijven hangen.

Zo ontwikkel je een vaste aanpak die je ook onder assessmentdruk kunt blijven gebruiken.

Veelgestelde vragen over het redactiesommen stappenplan

Komen redactiesommen vaak voor in assessments?

Redactiesommen kunnen onderdeel zijn van tests voor numeriek redeneren, rekenvaardigheid of analytisch vermogen. Welke onderdelen je precies krijgt, verschilt echter per assessment en testuitgever.

Controleer daarom vooraf welke testonderdelen in jouw uitnodiging worden genoemd. Weet je dat nog niet? Dan geeft het overzicht van gratis assessmenttests een goed beeld van veelvoorkomende vraagtypen.

Mag je een rekenmachine gebruiken?

Dat verschilt per assessment. Soms is een digitale rekenmachine beschikbaar, terwijl je bij andere tests zonder rekenmachine moet werken.

Lees daarom vooraf de instructies. Oefen bovendien een aantal vragen zonder rekenmachine, zodat je tijdens het assessment niet volledig afhankelijk bent van een hulpmiddel.

Hoe word je sneller in redactiesommen?

Je wordt sneller door veel vergelijkbare vragen te oefenen en steeds hetzelfde stappenplan te gebruiken. Daardoor herken je sneller welke informatie belangrijk is en welke berekening nodig is.

Analyseer daarnaast je fouten. Wanneer je weet bij welk type vragen je tijd verliest, kun je daar gerichter op oefenen.

Wat moet je doen als je vastloopt?

Blijf niet onbeperkt bij één vraag hangen. Elimineer eerst de antwoorden die duidelijk niet kunnen kloppen. Maak daarna, indien nodig, een beredeneerde keuze en ga verder.

Kun je binnen de test terugkeren naar eerdere vragen? Markeer de moeilijke vraag dan en bekijk deze opnieuw wanneer je aan het einde tijd overhoudt.

Redactiesommen stap voor stap oplossen

Een vast redactiesommen stappenplan geeft je houvast tijdens een numeriek assessment. Lees eerst wat er wordt gevraagd, selecteer vervolgens de relevante gegevens en bepaal daarna welke berekening nodig is.

Reken stap voor stap en controleer ten slotte of je antwoord logisch is. Door deze aanpak regelmatig toe te passen in realistische oefenvragen, word je niet alleen nauwkeuriger, maar ook sneller en zelfverzekerder.

Wil je het stappenplan direct toepassen? Start dan met de gratis redactiesommen oefentest en ontdek met welke vraagtypen je nog extra moet oefenen.

Slim! Oefening baart kunst.

Voor elk type assessment hebben we zelfs gratis oefentests.